Libanon

Kaart van Libanon

Hoofdstad: Beiroet
Bevolking: 6.006.668
BBP per Inwoner: $ 7.144
Munteenheid: Libanese Pond (LBP)
Tijdzone: UTC + 2

Vlag van Libanon


Laatste update : februari 2016

De Libanese economie wordt gekenmerkt door een omvangrijke privésector (die bijdraagt tot vrijwel 90% van het BBP), de verontrustend hoge Libanese overheidsschuld (146% van het BBP halfweg 2015), een handelsbalans met een structureel tekort en grote regionale en sociale verschillen. Het land heeft bovenal een diensteneconomie (78% van het BBP). Het haalt zijn inkomsten uit een beperkt aantal sectoren, zoals banken, verzekeringen, vastgoed, toerisme en gezondheidszorg. Hoewel nochtans noodzakelijke structurele hervormingen uitblijven, slaagt het land erin om buitenlands kapitaal aan te trekken door de aantrekkelijkheid van zijn bankensector, vastgoedinvesteringen en transfers van Libanezen in het buitenland.

De Libanese economie, die niet over natuurlijke grondstoffen beschikt, is een overwegend op de vrije markt gerichte economie met een beperkte productie-industrie. Ze geeft de voorkeur geeft aan import en stelt haar plaatselijke productie en haar export open voor de concurrentie van de buurlanden. Het land moet daardoor zowat alle noodzakelijke grondstoffen voor zijn productie-industrie en een groot deel van zijn behoeften inzake uitrustingen en consumptiegoederen invoeren.

De economie in 2014

De Libanese economie kampt sinds 2011 met een vertraging van de economische activiteit, waardoor de gemiddelde groei ruim onder haar vroegere prestaties ligt (8 % tussen 2007 en 2011). Ook in 2014 werd deze tendens bestendigd.

De Wereldbank beweert immers dat de Libanese economie sinds midden 2014, na een zeer instabiele en onzekere periode, een stabiele herstelfase kent. Zij kende in 2014 dus een relatieve verbetering, maar het groeicijfer klom slechts tot een bescheiden 2 % en ze bleef als gevolg van de onzekere regionale context dus onder haar potentieel. De reële economische groei die ongeveer 2% bedroeg, is lichtjes toegenomen, maar blijft bescheiden zoals blijkt uit de gemiddelde prestatie van de voornaamste indicatoren van de reële sector, die voor het merendeel het hele jaar in stijgende lijn gingen.

Op monetair vlak is de wisselmarkt in de loop van het jaar veerkrachtiger geworden. De deviezenreserves van de Centrale Bank hebben eind 2014 37,9 miljard bereikt, wat in absolute cijfers een nieuw record betekende en 80 % van de geldhoeveelheid in Libanese ponden dekte in 22 maanden van invoer. De goudreserves hadden eind 2014 een totale waarde van 11 miljard dollar. De totale deviezenreserves van de bank waren dus groter dan de monetaire massa in ponden, wat overeenkomt met een volwaardig wisselstabilisatiefonds; De betalingsbalans heeft het jaar evenwel afgesloten met een tekort van 1,4 miljard dollar, tegen een tekort van 1,1 miljard in 2013, terwijl de geldstromen aanvankelijk 16 miljard dollar bedroegen.

Op het vlak van overheidsfinanciën lijkt 2014 een relatieve verbetering gebracht te hebben. Hoewel het overheidstekort in absolute en relatieve termen nog altijd hoog is, werd een verbetering opgetekend die de verslechterende tendens van de twee voorafgaande jaren ombuigt. In deze context is de financiële sector sterk blijven presteren, een zoveelste bewijs van de veerkracht van de bankensector.

De economie in 2015

In de loop van het eerste semester van 2015 zette de Libanese economie haar matige prestatie voort.
De onzekere binnenlandse politiek en de burgeroorlog in Syrië hebben de investeringen en de bouwactiviteit immers gehinderd. De industriële export had dan weer te lijden onder de hoge verzekeringskosten en de alternatieve reisroutes door de oorlog in Syrië; De landbouwsector werd bijzonder getroffen door de sluiting in april van de voornaamste doorgang in de Jordaans-Syrische grens;

De evolutie van de meeste indicatoren in de reële sector wijst in de richting van een veeleer bescheiden economische groei voor het lopende jaar; Deze - weliswaar zwakke - positieve groei wordt in feite toegeschreven aan de toename van de lokale consumptie, de spectaculaire prijsdaling van de olieproducten waardoor het verbruik bij de gezinnen toeneemt en de gunstige impact ervan op de productiekosten van de Libanese bedrijven.

Wat de buitenlandse handel betreft is het tekort op de handelsbalans over de eerste zes maanden van 2015 aanzienlijk gekrompen, nl. met 19 %, wat verklaard wordt door een daling van de invoer met 16,77 % en van de uitvoer met 6,34 %; De daling van het tekort wordt vooral toegeschreven aan de aanzienlijke prijsdaling van de olieprijzen, met haar gunstige gevolgen op de invoer ervan, en aan de waardering van de dollar in verhouding tot de munten van verschillende partnerlanden van Libanon wat de invoer betreft, voornamelijk de euro;

De bankactiviteit van haar kant registreerde sinds het begin van het jaar een lichte groei: de totale activa van de banken namen tijdens het eerste semester van dit jaar toe met 2,5 %.

Groeivooruitzichten

Volgens het Internationaal Monetair Fonds (IMF) blijft het conflict in Syrië de voornaamste factor in de toestand in Libanon, want de vluchtelingencrisis stelt de lokale gemeenschappen zwaar op de proef. Bovendien wordt Libanon met een moeilijke binnenlandse politieke toestand geconfronteerd. Sinds mei 2014 heeft het land geen president en door gebrek aan consensus tussen de voornaamste partijen kunnen de essentiële wetteksten niet goedgekeurd worden.  De groei blijft als gevolg van al deze onzekerheden zeer aarzelend. In 2015 zou hij tot 2,5 % moeten oplopen, gesteund door een lokale vraag die vermoedelijk geleidelijk zal toenemen. De prijsdaling van de aardolie en van haar derivaten zal wellicht een positieve weerslag hebben op de economie van het land. De vrij stabiele binnenlandse veiligheid heeft de industrie en het toerisme in het begin van 2015 gestimuleerd. Verschillende factoren hebben dus de binnenlandse vraag gesteund, zoals de daling van het binnenlandse geweld vanaf het tweede semester van 2014, de toename van het aantal leningen en de Syrische vluchtelingenstroom.

De toeristische sector zou een belangrijke groeimotor voor de economie moeten blijven, zo lang de nationale veiligheid niet verder verslechtert. We dienen op te merken dat het aantal bezoekers tot nog toe goed stand gehouden heeft, met een toename van 12 % op jaarbasis tijdens het eerste kwartaal van 2015.

Tijdens de volgende drie jaren wordt een lichte ritmeversnelling verwacht met een gemiddelde groei van 3,9 % tussen 2016 en 2019, omdat de gebruikers en de investeerders zich aan de veranderende veiligheidstoestand in Syrië zullen aanpassen. Een gestage investeringstoename zou overigens op gang gebracht worden door de terugkeer van de regionale investeerders naar het land, als gevolg van de stabilisering van de veiligheidstoestand in het land en de terugwinning van de inkomsten van petroleum in de Golf. Het is voortaan echter weinig waarschijnlijk dat Libanon voor 2020 zijn potentieel groeipotentieel van meer dan 4 % hervindt.

Hoe dan ook, en hoewel er weinig kans bestaat dat de situatie zich in de nabije toekomst herstelt, beschikt Libanon over de middelen om de uitdagingen aan te gaan en om te blijven proberen de recessieval te vermijden.

Weerslag van de crisis in Syrië op de Libanese economie

Ruim 1,3 miljoen Syriërs (meer dan een vierde van de Libanese bevolking) hebben in Libanon hun toevlucht genomen. Deze massale exodus van Syriërs op de vlucht voor een oorlog die vijf jaar geleden begonnen is, heeft een zware tol geëist van de economie, de openbare diensten en de sociale structuren in het land. Deze vluchtelingen zetten immers extra druk op de infrastructuren, die sowieso al met een gebrek aan voorzieningen kampen (bv. water, elektriciteit, vuilnisophaling en gezondheid). De toestroom van vluchtelingen heeft ook op de Libanese arbeidsmarkt gewogen, want een groot aantal onder hen is bereid om tegen een lager loon te werken dan de plaatselijke bevolking.

Desondanks is de weerslag van de Syrische crisis op de economie van beide landen niet louter negatief; Een studie van de UNDP wijst erop dat de humanitaire hulp aan de vluchtelingen een multiplicatoreffect gehad heeft op de vraag en in Libanon tot een bijkomende stijging geleid heeft, nl. met 1,3 %. Dit effect compenseert gedeeltelijk de impact van het conflict op de economie.

Libanon is een parlementaire republiek. Haar grondwet dateert van 1926, maar werd sindsdien al enkele keren aangepast, met name in 1943 en daarna in 1990 naar aanleiding van de Taif-akkoorden.  Het land steunt op de scheiding der machten tussen de president van de Republiek (verkozen voor een periode van zes jaar), de ministerraad en zijn voorzitterschap, en het parlement. Dit laatste telt 128 afgevaardigden, via rechtstreekse algemene verkiezingen verkozen voor een periode van vier jaar en gelijk verdeeld over de christenen en de moslims. Al telt het land niet minder dan 17 gemeenschappen, toch bepalen niet enkel de verschillende geloofsovertuigingen de structuur van het politieke aanbod. De regionale opdeling van het land, de rol van families en stammen, en de partijen moeten ook in aanmerking genomen worden.

De Republiek Libanon, die op 23 mei 1926 uitgeroepen werd, werd na 25 jaar Frans mandaat onafhankelijk op 22 november 1943. Het Nationaal Pact voorziet erin dat de president van de Republiek een maronitisch christen is, dat de ministerraad voorgezeten moet worden door een soennitische moslim en dat het voorzitterschap van het parlement toegekend wordt aan een sjiitische moslim.

Op dit ogenblik is er geen president in Libanon. De laatste president, de heer Michel SULEIMAN, die in juli 2008 verkozen werd voor een periode van zes jaar, heeft zijn mandaat beëindigd op 25 mei 2014. De parlementsleden zijn nog niet tot een consensus gekomen over de verkiezing van een nieuwe president.

De voorzitter van het parlement is de heer Nabih BERRI en de eerste minister is de heer Tammam SALAM.

De wetgevende macht bestaat uit één kamer. De administratieve, juridische en gerechtelijke structuur van het land leunt sterk aan bij het Franse model.

Er zijn veel politieke partijen of bewegingen, elk met het stempel van een geloofsovertuiging. Over het algemeen draaien ze rond een persoonlijkheid of familie. Ze zijn ofwel ontstaan uit een gemeenschapsmilitie ofwel zijn ze religieus geïnspireerd. Overigens vallen sinds de moord op ex-premier Rafic Hariri in 2005 twee symbolische coalities te onderscheiden. De beweging van 8 maart verenigt de partijen die zich onder meer kanten tegen de terugtrekking van de Syrische troepen uit Libanon, namelijk de hoofdzakelijk sjiitische partijen en de Courant Patriotique Libre (christelijk). De beweging van 14 maart, die dichter bij het westen staat, verenigt meerdere politieke partijen met verschillende geloofsovertuigingen.

Aardrijkskunde

Libanon ligt aan de oostkust van de Middellandse Zee en heeft een oppervlakte van 10.452 km². Het land is 40 à 65 km breed en heeft een kustlijn van 200 km lang.

De aangrenzende landen zijn Syrië in het noorden en het oosten en Israël in het zuiden. Het land bestaat uit een vlakte langs de kust, waar de meeste grote steden gelegen zijn (de hoofdstad Beiroet in het midden, Tripoli in het noorden, Saida en Tyr in het zuiden), daarnaast een groene en bevolkte bergketen (het Libanongebergte), een vruchtbare vlakte (Bekaa) en een tweede, dorre bergketen (het Anti-Libanongebergte met de berg Hermon).

Libanon is een van de zeldzame landen in de regio die geen echt ontginbare grondstoffen bezitten. Er zijn alleen enkele groeves waar diverse materialen ontgonnen worden (marmer, zand, kalksteen) voor de bouwsector. Toch werden er onlangs aardolie- en aardgasvelden ontdekt langs de Libanese kust. De ontginning van die grondstoffen zou binnenkort van start moeten gaan.

Bevolking

Sinds 1932 heeft er geen officiële volkstelling meer plaatsgevonden. Toch kan de Libanese bevolking redelijkerwijs geschat worden op 4,3 miljoen inwoners. In Libanon wonen ook ongeveer 400.000 Palestijnse vluchtelingen in kampen en 300.000 à 600.000 buitenlandse werknemers (hoofdzakelijk Syriërs, maar ook Egyptenaren, Filippijnen, Sri Lankanen, enz.) Bovendien zijn, sinds de crisis in Syrië losgebarsten is, meer dan een miljoen Syriërs gevlucht naar Libanon. Anderzijds wonen ongeveer 13 miljoen Libanezen in het buitenland, in het bijzonder in Zuid- en Noord-Amerika, Europa, de Arabische landen en Australië. De Libanese bevolking is bijzonder jong, dat is bekend. Meer dan de helft van de Libanezen is immers jonger dan 20.

Talen

De nationale en officiële taal is Arabisch, en wordt gebruikt in de media en in officiële toespraken. In het stedelijke milieu zijn Frans en Engels wijdverspreid. Een minderheid spreekt ook Armeens. De christelijke families en de welgestelde moslimfamilies spreken Frans. De moslims zijn eerder Engelstalig. Daardoor, hoewel de beslissers in Libanon minstens perfect tweetalig zijn, moet een zakenman die Libanon prospecteert, vlot Frans en Engels spreken als hij alle verantwoordelijken in zijn domein wil ontmoeten.

Zoals de meeste moderne wetssystemen kent het Libanese systeem twee grote types handelsmaatschappijen: de kapitaalsmaatschappijen en de persoonsmaatschappijen. De bedrijven worden ingeschreven volgens het systeem waarin het Libanese handelswetboek voorziet. Het wetboek lijkt heel erg op zijn Franse tegenhanger en staat de oprichting toe van de volgende types maatschappijen:
  • de Libanese naamloze vennootschap (société Anonyme Libanaise (SAL))
  • de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (société à Responsabilité Limitée (SARL))
  • de commanditaire vennootschap op aandelen (société en Commandite par Actions (SCPA))
  • de holdingvennootschap (société Holding)
  • de offshore-vennootschap (société Offshore)

Munteenheden

Hoewel de plaatselijke munt het Libanese pond is (LBP), kan er overal in dollar betaald worden. (1$ = 1.500 LBP).

De werkuren

De werkweek in Libanon is te vergelijken met die in westerse landen, aangezien de werkdagen lopen van maandag tot vrijdag en soms tot zaterdagmorgen:

  • Overheidssector: van 8.00 tot 14.00 uur van maandag tot zaterdag, behalve op vrijdag (van 8.00 tot 11.00 uur)
  • Privésector: van 8.00-9.00 uur tot 17.00-18.00 uur van maandag tot vrijdag en van 8.00 tot 13.00 uur op zaterdag. Bepaalde firma's werken niet op zaterdag
  • Banken: over het algemeen open voor het publiek van 8.00 tot 14.00 uur van maandag tot vrijdag en van 8.00 tot 13.00 uur op zaterdag

Godsdiensten

Het grote aantal gepraktiseerde godsdiensten (achttien officieel erkende geloofsovertuigingen) verklaart waarom religie een hoofdrol speelt in het kader van de sociale of politieke activiteiten.

Klimaat

Libanon heeft een mediterraan klimaat, dat vochtig en warm is in de zomer en vrij zacht en regenachtig in de winter, maar het klimaat hangt wel af van de regio. In Beiroet schommelt de temperatuur tussen 10° en 25° in de winter (oktober tot maart) en tussen 18° en 38° in de zomer (april tot september). Met ongeveer 300 dagen zon per jaar regent het vrijwel nooit van juni tot september.

Tijdsverschil

Libanon loopt één uur voor op België, zowel in de winter als in de zomer.

Voornaamste feestdagen

De feestdagen hangen af van de verschillende religieuze overtuigingen. Ze worden wel allemaal toegekend door de administratie en de overheidsdiensten.

  • 1 januari Nieuwjaar
  • 6 januari Armeens Kerstmis
  • 9 februari Sint Maron
  • 1 mei Dag van de Ardbeid
  • 15 augustus Maria-Tenhemelopneming
  • 1 november Allerheiligen
  • 22 november Nationale feestdag
  • 25 december Kerstmis

Andere feestdagen zonder vaste datum worden ook nageleefd, in het bijzonder:

  • De orthodoxe + katholieke goede vrijdag
  • Het Ramadanfeest (Fitr)
  • Het Offerfeest (Al Adha)
  • Islamitisch Nieuwjaar
  • De geboorte van de Profeet
  • Asjoera

Hoe raakt u in Beiroet?

De luchtvaartmaatschappij Middle East Airlines (MEA) biedt meerdere rechtstreekse vluchten per week aan tussen Zaventem en Beiroet (3 à 4, afhankelijk van het seizoen).

Wat heb ik nodig?

Visum: een visum is vereist om Libanon binnen te mogen. Dit visum kan zowel aangevraagd worden bij de Ambassade van Libanon in Brussel (betalend visum) als bij de aankomst op de internationale luchthaven van Beiroet (momenteel gratis en één keer geldig). Om die visums te verkrijgen, moet u beschikken over een vliegtuigticket heen en terug in combinatie met een paspoort waarvan de geldigheidsduur nog loopt.

Belangrijke opmerking: Als u niet teruggestuurd wilt worden naar het land waar u vandaan komt, moet u ervoor zorgen dat er geen stempel of visum van Israël staat in het paspoort dat u voorlegt.

In Libanon

Economisch en handelsbureau van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in Beiroet
Mevrouw Nada Abdul-Rahim - Economisch en handelsattachee
GSM: +961.3.414540
B.P.11-9555 Riad El Solh
1107 2290 Beiroet - Libanon
Tel: +961.1.976008
Fax: +961.1.976009
E-mail: beirut@gob.irisnet.be
Website: www.brussels-in-lebanon.be

Belgische ambassade in Beiroet
Z.E. de heer Alex Leanerts - Ambassadeur
B.P. 11-1600 Riad El Solh - Beyrouth
Tél: +961.1.976001
Fax: +961.1.976007
E-mail: beirut@diplobel.fed.be
Site web : www.diplomatie.be/beirut
S.E. Mme Colette Taquet – Ambassadeur

Belgian Business Council in Lebanon (Belgische bedrijfsraad in Libanon)
Voorzitter: De heer Fadi Samaha
E-mail: info@bbc-lb.com
Website: http://www.bbc-lb.org

In Brussel

Libanese ambassade in Brussel
Z.E. de heer Rami Mortada - Ambassadeur
Guillaume Stocqstraat 2
1050 Brussel
Tél. : +32.2.645.77.60/5
Fax : +32.2.645.77.69
E-mail : ambassadedebruxelles@libaneurope.be
Website: www.libaneurope.be

Arab-Belgium-Luxembourg Chamber of Commerce
De heer Qaisar Hijazin - Secretaris-generaal
Mignot Delstanchestraat 60
1050 Brussel
Tél : +32.2.344.82.04
Fax : +32.2.347.57.64
E-mail : qaisar.hijazin@ccbla.org
Website : www.ccbla.org

Ministeries en administraties

Voornaamste persorganen

Varia

Organisatoren van beurzen